Sztuczny jedwab to zwyczajowa nazwa wiskozy, czyli włókna celulozowego otrzymywanego głównie z masy drzewnej. Materiał nie jest syntetykiem takim jak poliester, ale powstaje z naturalnego surowca poddanego obróbce chemicznej. Jest miękki, przewiewny i dobrze chłonie wilgoć, jednak wymaga delikatnego prania oraz ostrożnego suszenia.
Czym jest sztuczny jedwab?
Określenie „sztuczny jedwab” najczęściej odnosi się do wiskozy, nazywanej także rayonem. Włókno produkuje się z celulozy pozyskiwanej z drewna, między innymi buka, świerku czy sosny. Celuloza zostaje przetworzona tak, aby można było uzyskać włókna o wyglądzie i miękkości przypominających jedwab naturalny.
Nazwa może być myląca. Sztuczny jedwab nie jest włóknem pochodzenia zwierzęcego, jak jedwab naturalny, ale nie jest też tworzywem wytwarzanym z polimerów syntetycznych, jak poliester. Wiskoza należy do włókien regenerowanych. Jej bazą jest surowiec naturalny, lecz gotowe włókno powstaje dzięki procesowi przemysłowemu.
Jakie właściwości ma sztuczny jedwab?
Wiskoza jest przyjemna w dotyku, miękka i często lekko lejąca. Ubrania z tego materiału dobrze układają się na sylwetce, a delikatny połysk może przypominać wygląd jedwabiu naturalnego. Dzięki przewiewności sprawdza się w lekkich sukienkach, bluzkach, spódnicach i letnich spodniach.
Materiał ma wysoką higroskopijność, czyli zdolność pochłaniania wilgoci. Nie oznacza to jednak, że zawsze szybko schnie. Włókna wiskozowe mogą długo zatrzymywać wodę, a po zamoczeniu stają się mniej odporne na rozciąganie i tarcie. Z tego powodu mokre ubranie należy traktować delikatnie.
Najważniejsze cechy wiskozy przedstawia tabela:
| Cecha | Charakterystyka |
|---|---|
| Przewiewność | Wysoka, dlatego materiał zapewnia komfort w cieplejsze dni. |
| Chłonność wilgoci | Wysoka, lecz tkanina może schnąć dłużej niż niektóre włókna syntetyczne. |
| Wytrzymałość na mokro | Niższa niż na sucho, dlatego mokre ubranie łatwiej rozciągnąć lub uszkodzić. |
| Podatność na gniecenie | Dość wysoka, szczególnie w przypadku cienkich i luźno tkanych tkanin. |
Zaletą sztucznego jedwabiu jest komfort noszenia, delikatność oraz estetyczny wygląd. Wadą pozostaje mniejsza trwałość podczas prania i skłonność do gniecenia. Niektóre wyroby mogą także kurczyć się pod wpływem wysokiej temperatury, dlatego zawsze trzeba sprawdzić oznaczenia na metce.
W porównaniu z jedwabiem naturalnym wiskoza zwykle jest mniej trwała, ale często łatwiej dostępna i tańsza. Oba materiały mogą być miękkie, lekkie i przyjemne dla skóry, jednak różnią się pochodzeniem oraz sposobem pielęgnacji.
Jak prać i prasować sztuczny jedwab?
Najbezpieczniej traktować wiskozę jako materiał delikatny, szczególnie gdy jest mokra. Konkretne zalecenia zależą od rodzaju tkaniny i wykończenia, ale na co dzień sprawdzają się następujące zasady:
- Pranie – wybierz niską temperaturę, zwykle 30–40°C, oraz program przeznaczony do delikatnych tkanin.
- Detergent – używaj łagodnego środka piorącego i nie stosuj agresywnych wybielaczy.
- Wirowanie – ustaw niskie obroty, aby ograniczyć rozciąganie i odkształcanie włókien.
- Suszenie – nie wkładaj ubrania do suszarki bębnowej, chyba że metka wyraźnie na to pozwala. Susz je na płasko albo na szerokim wieszaku.
- Prasowanie – prasuj na lewej stronie, w niskiej temperaturze, ewentualnie użyj pary zgodnie z oznaczeniami producenta.
Sztuczny jedwab będzie dobrym wyborem, gdy liczą się miękkość, przewiewność i lekko lejący wygląd. Trzeba jednak zaakceptować większą podatność na gniecenie oraz delikatność materiału podczas prania. Na metce określenie „wiskoza” oznacza właśnie włókno celulozowe powszechnie nazywane sztucznym jedwabiem, a nie poliester ani jedwab naturalny.
