Po bobie możesz wysiać poplon z gorczycy, facelii, gryki lub żyta albo posadzić warzywa o krótkiej wegetacji, takie jak rzodkiewka, rukola, szpinak i sałata. Nie wybieraj jednak grochu, fasoli, łubinu ani innych roślin bobowatych, ponieważ zwiększa to ryzyko chorób glebowych.
Dlaczego stanowisko po bobie jest cenne?
Bób należy do rodziny bobowatych i współpracuje z bakteriami brodawkowymi, które wiążą azot atmosferyczny. Część tego składnika pozostaje w resztkach pożniwnych i strefie korzeniowej, dlatego bób jest dobrym przedplonem dla kolejnych warzyw.
Nie zostawiaj grządki bez okrywy. Wolna ziemia szybko traci wilgoć, zarasta chwastami i jest bardziej narażona na erozję. Po zbiorze wybierz roślinę z innej rodziny botanicznej. Jeśli gleba wymaga poprawy, postaw na zielony nawóz. Gdy zależy Ci na dodatkowym zbiorze, wybierz warzywo o krótkiej wegetacji.
Co siać po bobie na poplon?
Poplon ścierniskowy wysiany po bobie poprawia strukturę gleby, ogranicza rozwój chwastów i chroni podłoże przed przesychaniem. Najlepszy termin przypada zwykle od końca czerwca do końca lipca, czyli wtedy, gdy bób schodzi z grządki. Im późniejszy siew, tym mniejsza masa zielona przed nadejściem chłodów.
Wybierz roślinę zależnie od celu, jaki chcesz osiągnąć:
| Roślina | Norma wysiewu | Czas wegetacji | Główna korzyść |
|---|---|---|---|
| Gorczyca biała | 15–20 g/m² | 6–8 tygodni | Szybko rośnie i tłumi chwasty |
| Facelia błękitna | 8–12 g/m² | 7–9 tygodni | Poprawia strukturę gleby i jest bezpieczna w wielu zmianowaniach |
| Gryka zwyczajna | 10–15 g/m² | 6–8 tygodni | Szybko przykrywa słabszą glebę |
| Żyto ozime | 15–18 g/m² | Do wiosny | Chroni stanowisko przez zimę |
Gorczyca biała sprawdzi się, gdy liczy się szybkie zakrycie pustej grządki. Nie siej jej jednak przed planowaną uprawą kapusty, kalafiora, brokułu, rzodkiewki lub innych kapustnych. Facelia jest bezpieczniejszym wyborem przy niepewnym planie zmianowania. Grykę wybierz na słabsze stanowisko, ale wysiej ją najpóźniej pod koniec lipca, ponieważ źle znosi przymrozki. Żyto ozime pozostaw do wiosny, jeśli chcesz zabezpieczyć glebę na zimę.
Gorczycę, facelię i grykę najlepiej skosić przed zawiązaniem nasion i płytko wymieszać z glebą. Nie dopuszczaj do pełnego dojrzenia poplonu, ponieważ może się sam wysiać i stać się chwastem.
Jakie warzywa posadzić po bobie na jesienny zbiór?
Jeżeli bób został zebrany w czerwcu lub na początku lipca, możesz wykorzystać grządkę pod drugi plon. Nie stosuj wtedy dodatkowej dawki azotu bez wyraźnej potrzeby. Stanowisko po bobie zwykle ma wystarczające zasoby tego składnika, a jego nadmiar może powodować nadmierny rozwój liści i słabsze zgrubienia rzodkiewki.
Na jesienny zbiór nadają się przede wszystkim:
- Rzodkiewka – szybko tworzy zgrubienia i dobrze wykorzystuje pozostałą wilgoć.
- Rukola – daje plon po kilku tygodniach i może być siana partiami.
- Szpinak – nadaje się do późniejszego siewu, także na zbiór jesienny.
- Sałata masłowa – można wysiać ją bezpośrednio albo posadzić rozsadę.
- Koper ogrodowy – sprawdza się jako szybki plon uzupełniający.
Warzywa jadalne siej od razu po uprzątnięciu bobu. Przy opóźnieniu o kilka tygodni gleba może przeschnąć, a chwasty zajmą wolne miejsce.
Czego nie siać po bobie?
Najważniejsza zasada zmianowania mówi, aby nie uprawiać po sobie roślin z tej samej rodziny. Dotyczy to również poplonów.
- Groch, fasola i bób – kolejne bobowate mogą podtrzymywać obecność wspólnych patogenów glebowych.
- Łubin, wyka i bobik – również należą do bobowatych, więc nie są dobrym pierwszym wyborem po bobie.
- Gorczyca przed kapustnymi – gorczyca należy do kapustowatych i może dzielić z nimi część problemów chorobowych, w tym ryzyko kiły kapusty.
- Późno wysiana gryka lub gorczyca – przy zbyt krótkim czasie do przymrozków nie zdąży wytworzyć wartościowej masy zielonej.
Jeśli w następnym sezonie planujesz kapustę, brokuł albo kalafior, wybierz po bobie facelię zamiast gorczycy. Gdy chcesz uprawiać kapustne jeszcze tego samego sezonu, lepiej zrezygnować z poplonu kapustowatego i przeznaczyć grządkę bezpośrednio pod warzywo jadalne.
Jak przygotować glebę pod siew?
Po bobie nie trzeba przekopywać stanowiska głęboko. Korzenie i brodawki korzeniowe mogą pozostać w ziemi jako źródło materii organicznej. Usuń grube łodygi, chore części oraz chwasty wieloletnie, a następnie przygotuj wierzchnią warstwę gleby:
- Usuń łodygi bobu, resztki porażone chorobami i chwasty.
- Płytko spulchnij glebę na głębokość około 5–10 cm i wyrównaj jej powierzchnię.
- Podlej stanowisko, jeśli podłoże jest suche, ponieważ nasiona poplonu potrzebują wilgoci do równych wschodów.
- Wysiej wybraną roślinę najlepiej w ciągu kilku dni po zbiorze i lekko dociśnij nasiona grabiami.
Dodatkowe nawożenie mineralne zwykle nie jest potrzebne. Jeśli gleba jest uboga w materię organiczną, możesz zastosować cienką warstwę kompostu, ale ważniejszy od nawożenia pozostaje szybki siew i utrzymanie wilgoci.
Najprostszy wybór wygląda więc tak: facelia lub gorczyca na szybki poplon, gryka na słabszą glebę, żyto na zimowe okrycie, a rzodkiewka, rukola, szpinak albo sałata wtedy, gdy chcesz jeszcze zebrać plon jadalny.
